top of page

11 lipca - dzisiaj konie mają swoje święto

Fot. Lipica Stud
Fot. Lipica Stud

🇵🇱 POL

Skąd się wziął Światowy Dzień Konia?

Z inicjatywy Mongolii, a konkretnie prezydenta Khurelsukha Ukhnaa, Organizacja Narodów Zjednoczonych wyznaczyła dzień 11 lipca na Światowy Dzień Konia. Rezolucję na forum ONZ wprowadził stały przedstawiciel Mongolii Ankhbayar Nyamdorj, nazywając konia "jednym z najważniejszych zwierząt w historii ludzkości".

Dobro konia w powożeniu, jak i w pozostałych dyscyplinach jeździeckich oraz w hodowli, jest – i wierzymy, że dla większości zawsze było – priorytetem, ważniejszym niż indywidualny sukces czy zysk.

ONZ podkreśla także, że jest to dzień na (tłum. red.):


Uhonorowanie odwiecznego partnera

Niewiele zwierząt przyczyniło się do postępu ludzkości tak głęboko — i tak po cichu — jak koń. Od dawnych koczowników na stepach eurazjatyckich po współczesne areny olimpijskie i przydomowe stajnie, konie przewoziły towary, orały pola, wygrywały wojny i pocieszały nasze serca. Nawet w dzisiejszym zaawansowanym technologicznie świecie konie robocze wciąż pracują na ekologicznych gospodarstwach, konni strażnicy chronią dziką przyrodę, a kucyki terapeutyczne przynoszą radość w szpitalach.

W uznaniu tego trwałego partnerstwa Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło 3 czerwca 2025 roku rezolucję 79/291, ogłaszającą 11 lipca „Światowym Dniem Konia". Rezolucja wzywa rządy, szkoły, przedsiębiorstwa i osoby prywatne do celebrowania roli koni — oraz do zmierzenia się z wyzwaniami, przed jakimi stają one we współczesnym świecie.

Źródło: OZN


Czego życzymy koniom?

Z tej okazji życzymy wszystkim koniom, aby ich człowiek zapewnił im i sobie:

Wolność od głodu i pragnienia – stały dostęp do świeżej wody i odpowiedniej jakości paszy.

Wolność od bólu, urazów i chorób – profilaktyka weterynaryjna, szczepienia, deratyzacja i dbanie o kopyta.

Wolność od dyskomfortu – zapewnienie odpowiednich warunków w stajni (wentylacja, wymiary boksu) lub na wybiegu.

Wolność od strachu i stresu – łagodne traktowanie, unikanie izolacji i zapewnienie poczucia bezpieczeństwa.

Wolność do wyrażania naturalnego zachowania – możliwość przebywania w stadzie oraz swobodnego poruszania się.

Ta lista to nie przypadkowy zbiór dobrych rad – to klasyczny model pięciu wolności zwierząt (Five Freedoms), uznawany dziś za fundament dobrostanu zwierząt na całym świecie.


Skąd wzięła się koncepcja pięciu wolności?

Model powstał w Wielkiej Brytanii w 1965 roku, po publikacji raportu Rogera Brambella, przygotowanego dla rządu brytyjskiego w odpowiedzi na rosnące obawy społeczne dotyczące warunków hodowli przemysłowej zwierząt. Na jego podstawie powołano brytyjską Farm Animal Welfare Council (FAWC), która sformułowała ostateczną wersję pięciu zasad. Dziś powołują się na nie m.in. Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (WOAH) oraz Międzynarodowa Federacja Jeździecka (FEI) przy tworzeniu kodeksów postępowania z końmi sportowymi.


Od "pięciu wolności" do "pięciu domen"

Warto wiedzieć, że klasyczny model, choć wciąż powszechnie stosowany, bywa dziś krytykowany jako zbyt skupiony na unikaniu cierpienia, a nie na aktywnym zapewnianiu zwierzętom dobrego samopoczucia. Dlatego od kilku lat rozwijane jest nowsze podejście – model pięciu domen (Five Domains), opracowany przez prof. Davida Mellora z Nowej Zelandii.

Zwraca on uwagę, że dobrostan konia to nie tylko brak cierpienia, ale też możliwość doświadczania pozytywnych emocji. Model ten obejmuje:

Żywienie – nie tylko dostęp do wody i paszy, ale też przyjemność płynąca z jedzenia i wypasania się.

Środowisko – komfortowe warunki bytowania, ale też możliwość eksploracji otoczenia.

Zdrowie – brak chorób i urazów, ale też dobra kondycja fizyczna i sprawność.

Zachowanie – możliwość swobodnego poruszania się, ale też kontakty społeczne w stadzie i zabawa.

Stan mentalny – wypadkowa czterech powyższych domen, decydująca o tym, czy koń doświadcza więcej pozytywnych czy negatywnych emocji.

Innymi słowy: dobry właściciel konia nie tylko eliminuje cierpienie, ale aktywnie dba o to, by jego koń miał dobre, satysfakcjonujące życie – z radością ruchu, towarzystwem innych koni i możliwością zachowywania się w sposób naturalny dla gatunku.


Źródła i przydatne linki:


🇬🇧 ENG

Where did World Horse Day come from?

At the initiative of Mongolia, and specifically its President Khurelsukh Ukhnaa, the United Nations designated 11 July as World Horse Day. The resolution was introduced at the UN by Mongolia's Permanent Representative, Ankhbayar Nyamdorj, who described the horse as "one of the most important animals in human history."

The welfare of the horse in driving, as well as in other equestrian disciplines and in breeding, is – and we believe it always has been, for most people – a priority that comes before individual success or profit.

The UN also highlights that this day is meant for:

Honouring a Timeless Partner

Few animals have contributed to human progress as profoundly — and quietly — as the horse. From ancient nomads on the Eurasian steppes to modern Olympic arenas and backyard barns, horses have carried goods, ploughed fields, won wars and comforted hearts. Even in today’s high-tech world, draft horses still work organic farms, mounted rangers protect wildlife, and therapy ponies bring joy to hospitals.

In recognition of this lasting partnership, the United Nations General Assembly adopted resolution 79/291 on 3 June 2025, declaring 11 July “World Horse Day.” The resolution calls on governments, schools, businesses and individuals to celebrate the role of horses — and to tackle the challenges they face in the modern world.

Source: UN


What do we wish for horses?

On this occasion, we wish every horse that their human ensures both of you have:

Freedom from hunger and thirst – constant access to fresh water and good-quality feed.

Freedom from pain, injury and disease – veterinary prevention, vaccinations, pest control and hoof care.

Freedom from discomfort – appropriate stable conditions (ventilation, stall dimensions) or paddock space.

Freedom from fear and distress – gentle handling, avoiding isolation and ensuring a sense of security.

Freedom to express natural behaviour – the chance to live within a herd and move about freely.

This list is no random collection of good advice – it's the classic Five Freedoms model of animal welfare, now recognised worldwide as the foundation of animal wellbeing.


Where did the Five Freedoms concept come from?

The model originated in the United Kingdom in 1965, following the publication of a report by Roger Brambell, commissioned by the British government in response to growing public concern about conditions in industrial animal farming. On the basis of this report, the UK's Farm Animal Welfare Council (FAWC) was established, which went on to formulate the definitive version of the five principles. Today, these principles are referenced by, among others, the World Organisation for Animal Health (WOAH) and the International Federation for Equestrian Sports (Fédération Equestre Internationale, FEI) when drawing up codes of conduct for sport horses.


From the "Five Freedoms" to the "Five Domains"

It's worth knowing that the classic model, although still widely used, has come under criticism in recent years for focusing too heavily on avoiding suffering, rather than actively promoting animals' wellbeing. For this reason, a newer approach has been developed over the past few years – the Five Domains model, devised by Professor David Mellor of New Zealand.

It highlights that a horse's welfare isn't just about the absence of suffering, but also about the opportunity to experience positive emotions. This model comprises:

Nutrition – not just access to water and feed, but also the pleasure derived from eating and grazing.

Environment – comfortable living conditions, as well as the opportunity to explore one's surroundings.

Health – freedom from disease and injury, as well as good physical condition and fitness.

Behaviour – the freedom to move about, as well as social contact within the herd and play.

Mental state – the overall outcome of the four domains above, determining whether a horse experiences more positive than negative emotions.

In other words: a good horse owner doesn't just eliminate suffering, but actively works to ensure their horse has a good, fulfilling life – with the joy of movement, the company of other horses, and the freedom to behave in ways natural to the species.


Sources and useful links:

FEI Code of conduct for the welfare of the horse

Welfare Commission of the Polish Equestrian Federation (PZJ)

Welfare and Housing Conditions for Horses – Polish Horse Breeders Association (PZHK)

Animal Welfare – Centre for Agricultural Advisory Services (CDR)

Komentarze


bottom of page